Doorgaan naar hoofdcontent

Er taal aan geven!


Elke nieuwsbrief staat een ontwikkelgebied centraal. Deze keer: de Nederlandse taal.


Domein 0-3

huiskamers paars en geel

Op maandag 17 februari zijn wij gestart met fase 2 van het thema Samen, deze fase heet ‘beroepen’.

In dit thema zijn we weer hard bezig met de diverse ontwikkelingsgebieden te stimuleren. Ook met de taal zijn we goed op weg door middel van liedjes zingen, boekjes lezen en versjes samen opnoemen. Deze 3 grote hulpmiddelen voor de taalontwikkeling stimuleren we extra met gebarentaal.

Door gebaren te maken bij de liedjes, woordjes uit de boekjes en/of de versjes is het aantrekkelijker voor het kind om mee te doen en begrijpt het beter wat er wordt bedoeld.

27 februari start een grote groep medewerkers met een cursus gebarentaal, speciaal voor de jongere leeftijd. Deze cursus kan ons helpen om beter te communiceren en uit leggen aan een kind wat de bedoeling is en/of wat we van hem/haar vragen. Ook helpt het de kinderen communiceren naar ons, omdat kinderen deze leeftijd veel willen vertellen, maar dat nog niet altijd met de (juiste) woorden kunnen.

We hopen met deze cursus onszelf, maar ook de kinderen meer te stimuleren in ontwikkelingsgebieden zoals communiceren en elkaar te begrijpen.

De boekjes die we lezen en die de kinderen onbeperkt kunnen pakken en het versje wat we samen oplezen, hebben we als foto toegevoegd!


Huiskamers groen en blauw

Ook op onze groep besteden we veel aandacht aan de taalontwikkeling van de kinderen. Dit doen we op een speelse en interactieve manier. Tijdens de kringmomenten zingen we samen verschillende liedjes, maar ook gedurende de dag komen bekende liedjes regelmatig terug.

Daarnaast hebben we speciaal bij dit thema een familieboom, waarin we samen met de kinderen de samenstelling van hun gezin bespreken. Ook maken we gebruik van woordkaartjes die aansluiten bij het thema. Momenteel staat het thema Samen centraal, waarbij we met de kinderen praten over verschillende beroepen. Zo leren ze spelenderwijs nieuwe woorden en begrippen!


Domein 3-6

Drie weken geleden zijn we in domein 3-6 binnen het thema Samen aan het subthema Beroepen begonnen. Twee weken lang hebben de kinderen zich georiƫnteerd op wat voor beroepen er allemaal zijn. We hebben er zes beroepen specifiek uitgelicht. Dit zijn: de klusser, de postbode, de fietsenmaker, de buschauffeur, de brandweerman/-vrouw en de politieagent. Voor al deze beroepen hebben we al een introductie gedaan. Dit was een mooie gelegenheid om de woordenschat van de kinderen uit te breiden. Bij elke dagopening kwamen er woorden voorbij die bij het specifieke beroep hoorden. Voor de brandweer was dit bijvoorbeeld: de helm, het blussen, de handschoenen, het ademmasker, de bijl, de ladder, de laarzen, de brandweerwagen en de brandslang.

Daarnaast zijn de kinderen aan de slag gegaan met het schrijven van brieven in de nieuwe schrijfhoek. Sommige kinderen hebben een brief geschreven aan bewoners van Reigersdaal. Andere kinderen hebben brieven aan elkaar geschreven, of misschien ben je er thuis ook al eentje tegengekomen. Hier gaan we de komende periode nog verder mee aan de slag. Het is helemaal niet erg als het de kinderen nog niet lukt om echte woorden of letters te schrijven, we stimuleren de oudere kinderen wel om woorden na te schrijven, maar dit hoeft niet perfect. Voor de jongere kinderen is het een belangrijke stap om te doen alsof ze schrijven, ze maken bijvoorbeeld lettervormige krabbels en zo ontdekken ze de functie van geschreven taal.

Domein 6-9

Werkgroep Mus
Wat ontzettend leuk om te zien hoe enthousiast de kinderen zijn die in januari in domein 6/9 zijn gekomen. 

We zijn begonnen met het woord huis en het woord kim. Inmiddels hebben we ook ijs, raam en buik geleerd. LetterKlankStad biedt verschillende letters aan in een hoofdstuk, zodat er gelijk woorden gemaakt kunnen worden. Huis wordt bijvoorbeeld muis en kim wordt sik of mik.

Elke letter woont in de LetterKlankStad. Zo wonen de medeklinkers in de blauwe flat, de korte klanken (a e i o u) in de groene korte straat en de lange klanken (aa ee oo uu) in de gele lange straat. In de rode 2-straat wonen de tweetekenklanken als ui en ij. De kleuren zijn hierin belangrijk en worden gebruikt als kapstok. Wanneer je een letter hebt geschreven, geef je deze de kleur van de straat. Zo mooi om te zien hoe snel dit wordt opgepakt en de letters goed worden onthouden. 

Vandaag hebben we de letters p e en d in de map gedaan. Dan kunnen we maandag, aan het begin van de week, weer goed van start.

De kinderen die in september doorgestroomd zijn naar domein 6/9 hebben LetterKlankStad bijna afgerond en maken binnenkort de IEP taalverzorging. 

Het lezen komt nu echt op gang. Voor sommige kinderen is de overgang van niet kunnen lezen, naar ik kan lezen best lastig. Als je gewend bent niet te kunnen lezen en je kunt het ineens, dat is best verwarrend en het vraagt een hoop zelfvertrouwen van een kind. Wanneer dit is gelukt en ze zijn door de zogenaamde leerkuil heen, dan zijn ze niet meer te houden en gaat er een wereld voor ze open.

Werkgroep Ara
Afgelopen maandag heeft werkgroep Ara het letterfeest gevierd! Samen met de families vierden we dat de kinderen alle letters hadden geleerd. De kinderen hadden een lied ingestudeerd. Voor het lied hadden ze allemaal een woord geschreven en getekend. Ook droegen ze een zelfgemaakte muts met letters. Na het optreden kregen de kinderen hun letterdiploma uitgereikt. Trots namen ze deze in ontvangst! Na de felicitaties van hun familie hebben we boven een letterspeurtocht gedaan, waar er enthousiast gezocht werd naar de woorden en gepuzzeld werd met letters voor de juiste oplossing. Na de speurtocht mochten ze een kleurplaat van hun lievelingsletter kleuren. Als afsluiter heeft een aantal kinderen in hun eigen stamgroep voorgelezen. Het letterfeest was top!

Werkgroep Pauw
In deze werkgroep werken we in twee bloemfases: Lelie en Anjer. 
Lelie is bezig met Plankwoord. Dit zijn woorden die eindigen op nk en daar mag geen g tussen. 
Anjer is bezig met Langermaakwoord. Dit zijn woorden die eindigen op een d of op een t. Je moet de woorden langer maken, denk aan hond / honden, om te horen welke letter je aan het eind schrijft.

Verder doen we regelmatig een dictee van 8 woorden, schrijven we kleine letters en hoofdletters in een schrijfschrift.

Wat alle kinderen erg leuk vinden is het schrijven van een verhaal. We maken hiervan eigenlijk een boek. Een voorkant: met daarop de titel, een tekening en natuurlijk de schrijver. Daarna komt het verhaal. Vol enthousiasme gaat de groep hiermee aan de slag. De mooiste verhalen zie je ontstaan. En uiteraard worden deze voorgelezen zodra ze af zijn. 

 
Werkgroep Mees
Met werkgroep mees zijn we gestart met de taakbrief, waar de kinderen zelf de momenten waarop ze geen instructie hebben inplannen. Ze kunnen zelfstandig werken in hun map, een verhaal schrijven, kiezen uit het keuzemenu en een taalopdracht voor wereld (thema Samen) inplannen. Met het keuzemenu oefenen de kinderen spelenderwijs met de woorden van een categorie, op een andere manier dan uit de map. Ze maken bijvoorbeeld een woordzoeker, doen samen een spel met de woorden of schrijven de woorden in/met het zand. Bij het schrijven van een verhaal en de taalopdracht van wereld leren de kinderen de geleerde spelling en grammatica toe te passen bij het schrijven van een tekst. Afgelopen week hebben de kinderen valentijnsgedichten en brieven geschreven. Deze week maken we post voor domein 3-6.
 
Bij het luchtwoord hoort een versje om woorden met -ch te onthouden. Dit 'pech'-versje hebben de kinderen van werkgroep Mees zelf uitgetekend en ingesproken. Trots delen ze deze met jullie. Ze kennen het versje ondertussen bijna allemaal uit hun hoofd. Dit filmpje is heel handig ook voor de andere kinderen.

Vanuit het wereldplein

Zoals eerder in een nieuwsbrief besproken, werken we op het wereldplein aan veel verschillende aspecten van leren. Een belangrijk onderdeel hiervan is taal, zowel schriftelijk als mondeling.

Schriftelijke taal komt op verschillende manieren terug. Dit zie je bijvoorbeeld in de werkbladen en werkboekjes, waar we letten op het correct gebruiken van interpunctie en het formuleren van volledige zinnen in plaats van losse woordantwoorden. Daarnaast oefenen de kinderen schriftelijke taal door brieven te schrijven, onderzoeksvragen op te zoeken en hun antwoorden op te schrijven, zowel op papier als op de laptop.

Mondelinge taal speelt een net zo grote rol. Dit zie je in verschillende aspecten terug. Een paar voorbeelden zijn:

  • Kringgesprekken, waarbij de kinderen leren luisteren naar elkaar, reageren op meningen en hun eigen standpunt onderbouwen.
  • Presenteren, waarbij kinderen bijvoorbeeld een korte uitleg geven over iets dat ze hebben geleerd of gedaan.
  • Taal bij samenwerken, waarbij ze mondeling moeten overleggen en instructies geven om een gezamenlijke opdracht uit te voeren.

Een goed voorbeeld waarin mondelinge en schriftelijke taal samenkomen, is close reading. Bij close reading lezen kinderen een tekst zorgvuldig en beantwoorden ze schriftelijke vragen. Maar er ligt ook veel nadruk op mondelinge taal: het analyseren van de tekst, het bekijken vanuit verschillende perspectieven, het stellen van verdiepende vragen en het bekijken van het doel van de tekst. Door samen te praten over de betekenis, structuur en intentie van de tekst, leren kinderen niet alleen nauwkeurig lezen, maar ook kritisch denken en hun gedachten helder onder woorden brengen.

Door deze balans tussen schriftelijk en mondeling, werken we aan een brede taalontwikkeling, waarin kinderen leren lezen, schrijven en mondeling communiceren.


Domein 9-12
Na de analyse van de IEP zijn alle kinderen weer ingedeeld in de juiste bloemfases met de bijbehorende doelen van Mijn Leerlijn. Hier wordt het komende half jaar flink aan gewerkt. Voor 9-12 zijn deze doelen nu ook uitgeprint en in hun groene map gedaan, zodat voor de kinderen ook inzichtelijk is welke doelen aan bod komen. Dit is een experiment waar we in 9-12 groen mee zijn gestart. Kijk de map gerust eens in. Door de kinderen een heuse speech te laten schrijven voor de baas van een land, integreren we het wereld-thema Samen in taal.

Vanuit het wereldplein

Het taalaanbod vindt niet alleen plaats op het taalplein. Ook op het wereldplein zijn we veel met taal bezig. We werken met teksten waar kinderen informatie uit moeten halen en opdrachten bij moeten maken. Samen duiken we deze teksten in om goed te begrijpen wat er precies staat. Daarnaast gaan de kinderen ook zelfstandig op zoek naar bronnen voor een opdracht. Hierbij leren ze het beoordelen van deze bronnen op betrouwbaarheid maar ook op niveau. Past dit bij wat ik begrijp? Deze informatie moeten ze lezen, interpreteren, en vervolgens samenvatten in eigen woorden zodat ze het kunnen gebruiken voor hun opdracht. In dit proces worden veel belangrijke aspecten van taal ontwikkeld. 

Op het wereldplein zijn we naast het lezen en schrijven van teksten ook veel bezig met gesproken taal. Tijdens groepsgesprekken praten we met elkaar over belangrijke onderwerpen waarbij we de kinderen uitdagen om ook hun mening te geven en gevoelens te delen. Zo leren ze taal te geven aan hun gedachten en dit uit te kunnen leggen aan anderen. Ook moet er regelmatig iets gepresenteerd worden waarmee de kinderen oefenen om voor een groep te spreken. Doordat wij op een fijne manier elkaar feedback geven, worden de kinderen hier steeds beter in en vinden kinderen het steeds minder spannend.

Taal is dus niet iets van alleen het taalplein. En komt naast het wereldplein ook nog op heel veel andere momenten terug: een verhaaltjessom bij rekenen, vertellen over het weekend tijdens een stamgroepmoment, aan een 3-6 kind uitleggen hoe je zelf een boterham kunt smeren, buiten samen beslissen welk spel je gaat spelen: allemaal momenten waarbij kinderen met taalontwikkeling bezig zijn.