Dit is deel 4 in een reeks artikelen, filmpjes en podcasts over de zin en onzin van toetsen. Met dit vierde deel een kritische blik op de vraag Wat doet er nou écht toe?
Ons hart voor kindontwikkeling stroomt door alles wat we met je delen. Het gaat ons overigens niet over goed of fout, of het prediken van 'de waarheid'. Alle input die we delen, zegt iets over onze gedachtenstroom én nodigt jou en ons uit om na te denken. Zodat we in ieder geval ons blijven afvragen: wat is het goede voor onze kinderen?
Hoe helpen we elkaar uit de onderwijsfuik (Claire Boonstra)
De zienswijze van Claire Boonstra is prachtig samengevat in deze afbeelding.
“Worden wie je bent”. “Ieder talent telt”. “Oefenplaats voor de samenleving”. Op vrijwel elke schoolwebsite staan tegenwoordig dergelijke prachtige uitspraken. Ook de wettelijke opdracht van het onderwijs is breed en betrokken geformuleerd: “Het [onderwijs] wordt afgestemd op de voortgang in de ontwikkeling van de leerlingen”, het “richt zich in elk geval op de emotionele en de verstandelijke ontwikkeling, en op het ontwikkelen van creativiteit, op het verwerven van noodzakelijke kennis en van sociale, culturele en lichamelijke vaardigheden” en “creëert een omgeving waarin leerlingen worden gestimuleerd actief te oefenen met de omgang met en het handelen naar de basiswaarden [van de democratische rechtsstaat]”. Het zijn stuk voor stuk prachtige uitgangspunten. Het leven en de wereld zou een stuk mooier worden als we dit daadwerkelijk in de praktijk brengen. Dus laten we er vooral voor zorgen dat dit lukt!
In de praktijk doen we in het onderwijs echter iets dat haaks staat op deze bedoeling. Met de doorstroomtoets in zicht verliezen we onze beloften aan het kind en de wettelijke opdracht uit het oog en storten we ons in de ‘onderwijsfuik’. We beperken de ‘opbrengsten’, de ‘leerresultaten’ en de definitie van ‘kwaliteit’ in de praktijk van het Primair Onderwijs (po) tot enkel de resultaten op de toetsen van het leerlingvolgsysteem (LVS) en de doorstroomtoets. Zo wordt het volledige potentieel van een kind gereduceerd tot één punt op een lijn: hoger versus lager.
Het toetssysteem maakt ons blind voor onze werkelijke opdracht en werkt als een fuik die alles wat er in onderwijs toe doet, als in een afvalrace, door de mal perst van enkel datgene wat meetbaar is en wat op onze resultatendashboards staat. Dit is voor niemand een goed idee en toch is dit de dagelijkse praktijk.
Meer lezen? Klik hier voor het artikel van Claire Boonstra.